Mùa Xuân nơi dẻo cao – Tết No Pê Chầu
Khi hoa đào, hoa mận nở rộ trong cái lạnh vùng cao Tây Bắc, người Mông các xã trên địa bàn huyện Điện Biên Đông rộn ràng chuẩn bị đón Tết cổ truyền – sớm hơn Tết Nguyên Đán một tháng. Tết của người Mông mang đậm nét văn hóa truyền thống, vừa là dịp nghỉ ngơi, đoàn tụ gia đình, vừa gửi gắm ước mong mùa màng bội thu năm mới.
Tết No Pê Chầu của bà con dân tộc Mông thường được tổ chức từ tháng 12 năm trước đến tháng 2 năm sau. Đây là khoảng thời gian nghỉ ngơi, đoàn tụ gia đình, thôn, bản để cùng nhau trao đổi kinh nghiệm sau một năm lao động sản xuất, tô đậm tình đoàn kết trong cộng đồng, là dịp để các gia đình thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên, trời đất đã phù hộ cho mùa màng bội thu, con cháu có sức khỏe, cuộc sống bình yên, qua đó cầu mong năm mới cuộc sống tốt đẹp hơn. Trong ngày tết, sau bữa rượu mừng và chúc nhau những lời đầy ý nghĩa tốt đẹp, bà con và đặc biệt trai gái sẽ tham gia vui xuân, thổi khèn hay kèn lá, ném pao, chơi tù lu và các hoạt động văn nghệ, thể thao khác. Đây cũng là dịp để nhiều thanh niên nam nữ trong ngoài bản tìm hiểu nhau để tiến tới kết duyên vợ chồng. Tùy từng điều kiện của mỗi bản, có nơi tổ chức chỉ trong 1 đến 3 ngày, có nơi tổ chức 10 ngày, có nơi tổ chức cả tháng. Nhưng hiện nay, tết cổ truyền của người Mông nơi đây thường được rút ngắn thời gian trong khoảng 3 ngày để tập trung lao động sản xuất
Không khí chuẩn bị Tết của người Mông luôn nhộn nhịp và rộn ràng. Đàn ông trong nhà đảm nhiệm việc sửa sang, trang trí bàn thờ tổ tiên bằng những tờ giấy màu được cắt tỉa thủ công, thể hiện sự tôn kính đối với cội nguồn. Trong khi đó, phụ nữ tất bật chuẩn bị các món ăn truyền thống như thịt lợn, thịt gà và đặc biệt là bánh giầy – một món ăn không thể thiếu trong dịp Tết, biểu tượng cho sự tròn đầy, sung túc và may mắn.
Hòa cùng không khí chuẩn bị Tết, Điểm bản Pó Sinh 1, trường mầm non Phì Nhừ đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, giúp học sinh tìm hiểu về Tết của người Mông. Các em hào hứng tham gia các trò chơi dân gian, các tiết mục tái hiện phong tục ngày Tết, cũng như lắng nghe thầy cô chia sẻ về ý nghĩa của những nghi lễ, món ăn truyền thống. Cũng chính vì sự mến khách đó mà hầu như các gia đình đều mời khách đến nhà để chung vui tết cùng. Mà ở những nơi vùng sau vùng xa và vùng khó khăn này khách quý nhất của các hộ gia đình có lẽ chính là các thầy cô đang bám trường bám lớp. Vậy cho nên nhà nhà ăn tết đều lên mời gọi thầy cô xuống ăn tết cùng.
