PHƯƠNG PHÁP GIÚP TRẺ NGHE HIỂU, TIẾP THU TỐT HƠN TRONG TIẾT DẠY THƠ – TRUYỆN Giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non giữ vai trò vô cùng quan trọng, là nền tảng giúp trẻ phát triển tư duy, giao tiếp và hình thành nhân cách. Trong đó, hoạt động làm quen với tác phẩm văn học (thơ, truyện) không chỉ giúp trẻ mở rộng vốn từ mà còn nuôi dưỡng cảm xúc, trí tưởng tượng và khả năng ghi nhớ. Tuy nhiên, đối với trẻ mầm non vùng cao như tại Điểm trường Cồ Dề – Trường Mầm non Phì Nhừ, nhiều trẻ còn hạn chế về vốn tiếng Việt, khả năng tập trung và kỹ năng nghe hiểu. Vì vậy, việc áp dụng các phương pháp phù hợp nhằm giúp trẻ nghe – hiểu – tiếp thu tốt hơn trong tiết học thơ, truyện là hết sức cần thiết. PHƯƠNG PHÁP GIÚP TRẺ NGHE HIỂU, TIẾP THU TỐT HƠN TRONG TIẾT DẠY THƠ – TRUYỆN Giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non giữ vai trò vô cùng quan trọng, là nền tảng giúp trẻ phát triển tư duy, giao tiếp và hình thành nhân cách. Trong đó, hoạt động làm quen với tác phẩm văn học (thơ, truyện) không chỉ giúp trẻ mở rộng vốn từ mà còn nuôi dưỡng cảm xúc, trí tưởng tượng và khả năng ghi nhớ. Tuy nhiên, đối với trẻ mầm non vùng cao như tại Điểm trường Cồ Dề – Trường Mầm non Phì Nhừ, nhiều trẻ còn hạn chế về vốn tiếng Việt, khả năng tập trung và kỹ năng nghe hiểu. Vì vậy, việc áp dụng các phương pháp phù hợp nhằm giúp trẻ nghe – hiểu – tiếp thu tốt hơn trong tiết học thơ, truyện là hết sức cần thiết. ________________________________________ Một số phương pháp giúp trẻ nghe hiểu và tiếp thu hiệu quả Tạo môi trường học tập gần gũi, thân thiện. Giáo viên tạo không khí lớp học nhẹ nhàng, vui tươi, khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia hoạt động.Sắp xếp góc văn học với tranh ảnh, sách truyện phù hợp lứa tuổi, giúp trẻ làm quen nội dung trước và sau giờ học. Sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, phù hợp với khả năng nghe hiểu của trẻ. Kết hợp sử dụng đồ dùng trực quan sinh động. Tranh minh họa rõ nét, màu sắc tươi sáng giúp trẻ dễ hình dung nội dung bài thơ, câu chuyện. Rối tay, rối que, mô hình nhân vật tạo sự hứng thú, giúp trẻ tập trung lắng nghe. Kết hợp cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi kể chuyện, đọc thơ để tăng tính biểu cảm. ________________________________________Cô phải đọc – kể diễn cảm, phù hợp với trẻ. Giáo viên đọc thơ, kể chuyện với giọng điệu nhẹ nhàng, truyền cảm, nhấn mạnh từ khóa quan trọng. Thay đổi giọng kể theo từng nhân vật giúp trẻ phân biệt nội dung và ghi nhớ tốt hơn. Kết hợp ngắt nghỉ hợp lý, giải thích từ khó bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu. Tăng cường tương tác giữa cô và trẻ. Đặt câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu sau mỗi đoạn thơ, đoạn truyện. Khuyến khích trẻ trả lời bằng lời nói, cử chỉ hoặc hành động. Tạo cơ hội cho trẻ kể lại một phần nội dung theo khả năng của mình. Lồng ghép trò chơi và hoạt động trải nghiệm để tăng hứng thú cho trẻ. Tổ chức các trò chơi như: “Ai nhanh hơn”, “Đóng vai nhân vật”, “Nghe và đoán tên truyện”. Cho trẻ đóng kịch, đọc thơ theo nhóm để tăng khả năng ghi nhớ và mạnh dạn giao tiếp. Cô có thể liên hệ nội dung thơ, truyện với cuộc sống hằng ngày của trẻ tại gia đình và bản làng. Nhờ áp dụng linh hoạt các phương pháp trên, trẻ hứng thú hơn khi tham gia giờ học thơ, truyện. Khả năng tập trung, nghe hiểu và ghi nhớ nội dung của trẻ được nâng lên rõ rệt. Đa số trẻ đã mạnh dạn giao tiếp, phát triển vốn từ tiếng Việt, biết bày tỏ cảm xúc qua lời nói. Việc đổi mới phương pháp dạy học thơ, truyện phù hợp với đặc điểm của trẻ mầm non vùng cao có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giáo dục toàn diện. Thông qua các hoạt động phong phú, sinh động và lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên giúp trẻ nghe hiểu tốt hơn, tiếp thu tự nhiên hơn, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc – giáo dục trẻ tại nhà trường. ________________________________________ Một số phương pháp giúp trẻ nghe hiểu và tiếp thu hiệu quả Tạo môi trường học tập gần gũi, thân thiện. Giáo viên tạo không khí lớp học nhẹ nhàng, vui tươi, khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia hoạt động.Sắp xếp góc văn học với tranh ảnh, sách truyện phù hợp lứa tuổi, giúp trẻ làm quen nội dung trước và sau giờ học. Sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, phù hợp với khả năng nghe hiểu của trẻ. Kết hợp sử dụng đồ dùng trực quan sinh động. Tranh minh họa rõ nét, màu sắc tươi sáng giúp trẻ dễ hình dung nội dung bài thơ, câu chuyện. Rối tay, rối que, mô hình nhân vật tạo sự hứng thú, giúp trẻ tập trung lắng nghe. Kết hợp cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi kể chuyện, đọc thơ để tăng tính biểu cảm. ________________________________________Cô phải đọc – kể diễn cảm, phù hợp với trẻ. Giáo viên đọc thơ, kể chuyện với giọng điệu nhẹ nhàng, truyền cảm, nhấn mạnh từ khóa quan trọng. Thay đổi giọng kể theo từng nhân vật giúp trẻ phân biệt nội dung và ghi nhớ tốt hơn. Kết hợp ngắt nghỉ hợp lý, giải thích từ khó bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu. Tăng cường tương tác giữa cô và trẻ. Đặt câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu sau mỗi đoạn thơ, đoạn truyện. Khuyến khích trẻ trả lời bằng lời nói, cử chỉ hoặc hành động. Tạo cơ hội cho trẻ kể lại một phần nội dung theo khả năng của mình. Lồng ghép trò chơi và hoạt động trải nghiệm để tăng hứng thú cho trẻ. Tổ chức các trò chơi như: “Ai nhanh hơn”, “Đóng vai nhân vật”, “Nghe và đoán tên truyện”. Cho trẻ đóng kịch, đọc thơ theo nhóm để tăng khả năng ghi nhớ và mạnh dạn giao tiếp. Cô có thể liên hệ nội dung thơ, truyện với cuộc sống hằng ngày của trẻ tại gia đình và bản làng. Nhờ áp dụng linh hoạt các phương pháp trên, trẻ hứng thú hơn khi tham gia giờ học thơ, truyện. Khả năng tập trung, nghe hiểu và ghi nhớ nội dung của trẻ được nâng lên rõ rệt. Đa số trẻ đã mạnh dạn giao tiếp, phát triển vốn từ tiếng Việt, biết bày tỏ cảm xúc qua lời nói. Việc đổi mới phương pháp dạy học thơ, truyện phù hợp với đặc điểm của trẻ mầm non vùng cao có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giáo dục toàn diện. Thông qua các hoạt động phong phú, sinh động và lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên giúp trẻ nghe hiểu tốt hơn, tiếp thu tự nhiên hơn, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc – giáo dục trẻ tại nhà trường.

Thời gian gần đây trên phạm vi cả nước đã xảy ra không ít vụ cháy trường học, gây thiệt hại lớn về tài sản. Hầu hết các vụ cháy đều xảy ra do nguyên nhân khách quan, và thiệt hại chỉ dừng lại ở vật chất. Tuy nhiên điều này cũng đang khiến các bậc phụ huynh cảm thấy hoang mang bởi trẻ em đang thực sự thiếu hụt những kỹ năng tự thoát hiểm. Có thể nói, cấp học mầm non là cấp học cần được quan tâm nhất. Vì sao? Bởi các cơ sở giáo dục mầm non là nơi tập trung đông người, có sử dụng hệ thống bếp ăn công nghiệp để phục vụ các bữa ăn cho trẻ, tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ cao. Hơn nữa cháy là một nguyên nhân tiềm ẩn có thể xảy ra bất kỳ nơi đâu, bất kỳ thời điểm nào. Nếu chúng ta không biết cách xử lý tình huống khi phát hiện đám cháy sẽ gây ra hậu quả rất nghiệm trọng cho người và tài sản.

Như chúng ta đã biết trò chơi dân gian là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Đặc biệt đó là các trò chơi dân gian dân tộc Mông mang tính đặc thù rõ nét đậm đà bản sắc dân tộc, các trò chơi không chỉ nhiều về số lượng mà còn phong phú về thể loại như: “Trò chơi ném pao, cà kheo, đẩy gậy, đánh tù lu, thổi khèn, bắn nỏ, rồng ấp trứng, por poz, mus nênhs tưw, lâuz pak, mus taw neeg, laub pag, ntauk tux luz, yur kênhx, tuô hrênhr, jăngx puôk kê